Mansardekas

De kloostertuinen van Steyl zijn een oase van rust en stilte. Van meditatie en ingekeerdheid, je komt er vanzelf tot jezelf. Aan de noordzijde van de kloostertuin tegenover het Missiehuis ligt een voor Nederland bijzonder rijksmonument van glas en ijzer. Het is een mansardekas uit 1899.

De kas heeft een zogenaamd mansardedak of Franse kap, een klassieke dakvorm met een kenmerkende knik. Het bestaat uit een steil onderste vlak en een flauwer bovenste vlak. De naamgever François Mansart was een Franse architect uit de zeventiende eeuw. Hij maakte naam met subtiele, verfijnde ontwerpen.

In de stalen constructie zitten deels nog de originele glasplaatjes. Uiteraard sneuvelde er af en toe een plaatje. Het gebroken glas werd soms vervangen door een glasnegatief uit de fotografieafdeling van de kloosterdrukkerij. De religieuzen waren heel praktisch en hadden slimme en creatieve toepassingen. Een voorbeeld, in onbruik geraakte spiralen van bedden vonden hier een nieuwe bestemming: als bodem van kweekbedden. Een duurzame oplossing, want ze liggen er nog. De kas werd verwarmd met restwarmte van het ketelhuis. Warmwaterleidingen liepen overigens door een groot deel van het kloosterdorp.

De religieuzen kweekten in de kas bloemen voor op de talrijke altaren in de kerken en de kapellen. De zaailingen gingen in het voorjaar naar de moestuinen, de groenten rechtstreeks naar de kloosterkeukens. Uit de bloeitijd van de monumentale kas zijn nog enkele druivenstokken bewaard.

De kloosters van Steyl waren grotendeels zelfvoorzienend. Het was een wereld op zich met werkplaatsen, tuinen, een drukkerij, zwembad en ketelhuis. Alles draaide in een eigen kringetje. Het gebouw naast de kas bijvoorbeeld deed ooit dienst als leerlooierij, schoenmakerij en koffiebranderij van de kloosters.

Na een halve eeuw van verwaarlozing en verval zijn er vergevorderde plannen om dit unieke monument te restaureren. De constructie van gietijzer, de bakstenen muren en glasplaten zullen worden hersteld. Tot in de ‘imperfecties’ om het zo te zeggen. De vindingrijke reparaties en verbeteringen van de broeders zullen deels zichtbaar blijven. Dit geldt ook voor de oude verwarmingsbuizen en een scheve deur. De restauratie doet recht aan het gebruik van de kas door de jaren heen zichtbaar en maakt deze historie zichtbaar.