1875
We schrijven woensdag 8 september 1875. Nieuwsgierige wandelaars nemen een kijkje bij de leegstaande herberg van de familie Ronck op Steyl. Naar verluidt is het pand onlangs verkocht. Aan Duitse religieuzen wordt gezegd, de koopacte is getekend door ene Arnold Janssen. Janssen? Dat is toch een oer-Nederlandse naam? Nee, deze Janssen komt van net over de grens. Van Goch.
De wandelaars worden uitgenodigd om naar binnen te komen. Arnold Janssen schudt handen en stelt zich voor. Of de gasten iets willen drinken? Een glas bier, dat zou op deze na-zomerdag heerlijk zijn. Een medereligieus daalt af naar de koele kelder van de voormalige herberg en komt terug met twee flessen bier. Ze worden terstond soldaat gemaakt.
De herinneringen aan de dag dat Arnold Janssen zich officieel op Steyl vestigde, woensdag 8 september 1875, zijn vastgelegd. Met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid zal een Prosit! hebben geklonken in de vervallen herberg van Ronck. Een wens dat de grootse plannen van Arnold Janssen zouden mogen slagen. Die wens is werkelijkheid geworden.
Maar waarom kwam de Duitse priester naar Steyl?
Otto von Bismarck werd in 1871 Kanzler van het Duitse keizerrijk. De dominante politicus was een steile protestant die katholieken ernstig wantrouwde. Hij zag de katholieke Deutsche Zentrumspartei als een obstakel voor de eenwording van Duitsland. Een protestants Duitsland in zijn visie. Een jaar na zijn aantreden als Kanzler werden de jezuïeten verbannen. Later volgden ook andere kloosterorden. Het politieke klimaat maakte het onmogelijk om een nieuwe congregatie op te richten. En dit was nu net de droom die Arnold Janssen koesterde: een congregatie van missionarissen die het katholieke geloof tot in alle uithoeken van de wereld zou gaan verspreiden. Wat in zijn protestantse vaderland onmogelijk was, werd in het door-en-door katholieke Limburg wel werkelijkheid.
Het ingedommelde dorpje Steyl met zijn driehonderd inwoners, een stuk of zestig armoedige huisjes, enkele kapitale villa´s, een kerk en school werd meegesleept in een maalstroom van veranderingen. De inwoners keken hun ogen uit. In korte tijd verrezen er kloosters, een indrukwekkende dubbelkerk en een drukkerij voor geestelijke literatuur. Eromheen werden uitgestrekte kloostertuinen aangelegd met begraafplaatsen voor religieuzen. Het ensemble van gebouwen en de sfeer van destijds zijn goeddeels intact gebleven.
Heden
Wie Steyl anno nu zonder enige voorkennis bezoekt, zal stijl achteroverslaan. Geïnteresseerden in geschiedenis en cultuur zullen er het zeldzame ‘parelduikersgevoel’ krijgen, want dát is het kloosterdorp: een parel aan de Limburgse Maas.
