Klooster Sint-Gregor

Het mooiste geluid van Steyl? Het kraken van de houten vloer in de sterfkamer van Arnold Janssen. Het vertrek is in het begin van deze eeuw sfeer-oproepend gereconstrueerd. Met onder meer authentiek meubilair, zoals het sterfbed en de bidstoel. Een bijzonder meubelstuk met een dubbele functie is de oude bedkist. Deze kon met een houten deksel worden afgesloten en als tafel worden gebruikt. Het altaar is nog afkomstig uit de herberg Ronck. Arnold Janssen heeft ontelbare malen aan dit altaar gestaan. De stichter van Steyl wordt daags voor driekoningen in 1909 getroffen door een beroerte. Hij wordt overgebracht naar zijn werk- en slaapvertrek in klooster Sint-Gregor. Zijn toestand verslechtert snel, hij kan alleen nog maar enkele druppels water en wijn tot zich nemen. Met de kloosterlingen die hem bezoeken bidt hij voor een zalige dood. In de vroege uren van vrijdag 15 januari 1909 overlijdt hij.

De sterfkamer in het klooster Sint-Gregor wordt vooral bezocht door religieuzen. Aanwezig zijn op de plek waar een inspirerend tot de verbeelding sprekend persoon is overleden, is bijzonder. Op zo’n plaats verdiept het gevoel van verbondenheid met de persoon in kwestie.

Klooster Sint-Gregor staat leeg, wacht op een nieuwe bestemming. Het indrukwekkende pand uit 1895 is het thuis geweest van de drie kloosterordes, die zijn gesticht door Arnold Janssen. De zusters, paters en broeders hebben het in verschillende periodes bewoond. De laatste functie was die van verzorgingstehuis voor senior-religieuzen. Het verzorgingshuis werd in 2008 abrupt gesloten, na een brand in het naastgelegen Limburgs Schutterijmuseum.

Af en toe gaat de deur van het Sint-Gregorklooster open. Een bezoek is een bijzondere ervaring. Bij binnenkomst worden we begroet door een manshoog beeld van een heilige paus met tiara, we gokken op Gregorius. We wandelen door kloostergangen met prachtige tegelvloeren in geometrische motieven en glas-in-loodramen. Hebben zicht op een binnentuin waar de natuur vrij spel heeft.

De kapel in het Sint-Gregorklooster is een dubbelkapel. De benedenkapel heeft kruisribgewelven, de bovenkapel een tongewelf. De benedenkapel is in tweeën gedeeld: een deel voor de missiezusters, een voor de slotzusters. Zolang de blauwe en roze zusters er woonden, werd de bovenkapel gebruikt voor grote vieringen en voor studiedagen met een religieus thema. Nadat de missiezusters naar het Heilig Hart Klooster verhuisden, kreeg de bovenkapel andere functies. Het werd onder meer de slaapplaats voor postulanten. Vanaf 1970 was de hoofdbibliotheek van het Missiehuis Sint-Michael er gevestigd. De drie monumentale neogotische altaren in de benedenkapel, toegewijd aan Maria, de heilige Drievuldigheid en de heilige Joseph, zijn nog aanwezig.

Overal in het Sint-Gregorklooster ligt een dikke stoflaag, de muurverf bladdert. Door de leegstand is verval ingetreden. Het heeft zijn eigen, bijna betoverende esthetiek. Het is een schoonheid - in de woorden van de schrijfster Marguerite Yourcenar - die door tijd en tegenslag geschapen wordt.

Gezien vanaf de Veerweg, valt de traptoren op tegen de westgevel van klooster Sint-Gregor. Ernaast ligt een voormalig landhuis uit de achttiende eeuw, oorspronkelijk in bezit van de familie Moubis. In 1890 wordt het verworven door Arnold Janssen. Onder meer de blauwe en roze zusters hebben hier een tijdlang hun domicilie gehad.